Ўзбекистонда чорвачилик соҳасини барқарор ривожлантириш ва агросекторни замонавий технологик босқичга олиб чиқиш мақсадида, Франция тараққиёт агентлиги (ФТА) томонидан кенг кўламли кредит ва грант ресурслари йўналтирилмоқда. Мазкур дастур шунчаки умумий молиялаштириш эмас, балки чорвачилик соҳасидаги ҳар бир хўжалик юритувчи субъектнинг эҳтиёжларини ҳисобга олган ҳолда пухта ишлаб чиқилган тизимдир.
Лойиҳада кимлар иштирок этиши мумкин ва устувор йўналишлар борми?
Дастурнинг энг муҳим жиҳати шундаки, унда ҳудуд ёки хўжалик шакли бўйича ҳеч қандай чеклашлар йўқ. Чорвачиликнинг барча тармоғи – қорамолчилик, қўйчилик, паррандачилик ва бошқа йўналишлар билан шуғулланаётган фермерлар, деҳқон хўжаликлари, оилавий корхоналар ҳамда якка тартибдаги тадбиркорлар қатнаша олади.
Молиявий манбалар иккита йирик йўналиш бўйича тақсимланган. Биринчиси – йирик чорвачилик корхоналари учун мўлжалланган бўлиб, сублойиҳа бошига 1 миллион еврогача маблағ ажратади. Иккинчиси эса деҳқон хўжаликлари ҳамда оилавий корхоналар, кичик ва ўрта хўжаликларга йўналтирилган.
«ФТА лойиҳаси доирасида мамлакатимизнинг сифат жиҳатидан синалган сиёсатига мувофиқ, сифатли чорвачилик билан шуғулланувчи барча фермер, деҳқон хўжаликлари ва тадбиркорлар молиявий манбалардан фойдаланишлари мумкин. Асосий маблағлар икки линияга бўлинган бўлиб, йирик сублойиҳалар учун 1 миллион еврогача, кичик хўжаликлар, айниқса соҳага янги кираётган 24 ёшгача бўлган йигитлар ва аёл тадбиркорлар учун 100 минг еврогача миқдорда ажратилмоқда. Бунда кичик лойиҳалар учун олинган кредитнинг 40 фоизигача қисми Европа Иттифоқининг қайтарилмайдиган гранти ҳисобидан қоплаб берилади», — дейди ЛАОГ грант кординатори Жўрабек Наркулов.
Технологик янгиланиш ва ажратиладиган маблағларнинг мақсади
Суб-лойиҳа ташаббускорлари ажратилган кредит маблағларини учта асосий вазифани бажариш учун йўналтиришлари мумкин. Биринчидан, мавжуд ускуна ва техникаларни модернизация қилиш ҳамда янгилаш. Иккинчидан, чорва молларини боқиш, сақлаш ва озиқлантириш шароитларини замонавий стандартларга мослаштириш. Учинчидан, энергия тежовчи, сувни тежайдиган ҳамда атроф-муҳитга зарар етказмайдиган экологик тоза технологияларни амалиётга жорий этиш.
Ажратиш тартиби, зарур ҳужжатлар ва кенг тарқалган хатолар
Лойиҳа доирасидаги имтиёзли кредит маблағлари бевосита Лойиҳада иштирок этувчи тижорат банклари орқали қайта кредитлаш битимлари асосида ажратилади. Суб-лойиҳа ташаббускоридан алоҳида қўшимча ҳужжат йиғиш талаб этилмайди, балки чорвачилик фаолиятини ташкил этиш бўйича мавжуд бўлган давлат стандартларидаги ҳужжатлар, таъсис ҳужжатлари, экология ва атроф-муҳит муҳофазасига оид рўйхатдан ўтган хулосалар ва гаров ҳужжатларининг ўзи кифоя қилади.
Мутахассиснинг таъкидлашича, аризаларни кўриб чиқиш ва маъқуллаш жараёнида айнан қуйидаги мезонлар ва хатолар ҳал қилувчи ўрин тутади:
«Суб-лойиҳаларни саралаб олишда иштирокчи тижорат банклари томонидан қайта кредитлаш битими ва ФТА низоми асосида амалга оширилади. Бунда мақбул суб-лойиҳани танлашда Лойиҳада иштирок этувчи тижорат банклари мустақилди. Ариза берувчилар томонидан йўл қўйиладиган асосий хато – бу банк томонидан талаб этиладиган миқдордаги гаров таъминотининг етарли эмаслиги ёки умуман йўқлигидир. Бундан ташқари, дастурнинг қатъий талабига кўра, ҳар бир ташаббускор ўз лойиҳасида камида 30 фоиз ўз улуши билан қатнашиши шарт».
Лойиҳада иштирок этиш учун кейинги қадамлар
Чорвачилик фаолияти билан шуғулланувчи ва лойиҳа доирасидаги имтиёзли кредит маблағларидан фойдаланиш учун ўз хўжаликларининг дастур талабларига мослигини текшириш ва барча керакли йўриқномаларни олиш учун банкнинг электрон порталларидан фойдаланишлари мумкин. Электрон порталда кредит маблағларининг имтиёзлари, фоиз ставкалари ва ажратиш тартиблари очиқ акс эттирилган. ЛАОГнинг масъул мутахассилари тижорат банклари ходимлари билан биргаликда мунтазам равишда ҳудудларда ҳам тақдимотлар ўтказиб, фермерларнинг саволларига жавоб бериб келмоқда.
