Бугунги кунда ишлаб чиқариш ва истеъмолнинг амалдаги моделлари биохилма-хиллик ҳамда табиий ресурсларга босим ўтказмоқда. Шу билан бирга, атмосферага чиқарилаётган иссиқхона газлари, хусусан чиқиндиларининг кўпайиши глобал иқлим ўзгаришини янада тезлаштирмоқда. Бундай мураккаб шароитда Франция тараққиёт агентлиги (AFD) учун иқлим муаммоларига қарши курашиш 2005 йилдан бери фаолиятнинг энг устувор йўналишига айланган. Сабаби, иқлим муҳофазаси ва барқарор тараққиёт бир-биридан айри ҳолда амалга ошириб бўлмайдиган ўзаро узвий вазифалардир.
Иқлим муҳофазаси ва CO₂ чиқиндиларини камайтириш ФТА учун нега бунчалик муҳим?
Бугунги кунга келиб қурғоқчилик, сув тошқинлари, денгиз сатҳининг кўтарилиши каби глобал исиш оқибатлари сезиларли даражада намоён бўлмоқда. Бу хавфлар айниқса ривожланаётган мамлакатлар учун оғир кечмоқда. ФТА ёндашувига кўра, барқарор ривожланиш ва камбағалликка қарши курашиш айнан иқлим ўзгариши оқибатларини юмшатиш, атмосферага чиқарилаётган CO₂ ва бошқа зарарли газлар миқдорини камайтириш ҳамда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш билан бевосита боғлиқ. Агентликнинг асосий мақсади – ўз инвестициялари ва амалга оширилаётган сиёсати орқали барча лойиҳаларни Париж иқлим битими талабларига тўлиқ мослаштиришдир.
Глобал миссияни амалга оширишнинг учта асосий устуни
ФТА иқлим ва CO₂ чиқиндиларини камайтириш борасидаги мақсадларига эришиш учун учта ўзаро боғлиқ йўналишда иш олиб боради.
Биринчидан, иқлим ўзгариши оқибатларини юмшатиш йўналишида иссиқхона газлари чиқиндиларини чеклашга бевосита кўмаклашади.
Иккинчидан, иқлимга мослашиш йўналиши орқали аҳоли ва экотизимларнинг иқлим хавф-хатарларига заифлигини камайтиради.
Учинчидан, ҳукуматлар ва маҳаллий жамиятлар билан биргаликда кам карбонли ҳамда иқлимга чидамли барқарор ривожланиш йўл хариталарини ишлаб чиқади ва амалиётга жорий этади.
Молиявий имкониятлар ва глобал кўлам
ФТА ушбу стратегик вазифаларни бажаришда кенг кўламли молиявий инструментлардан, жумладан имтиёзли кредитлар, грантлар, кафолатлар, техник кўмак ва бюджетни қўллаб-қувватлаш механизмларидан фойдаланади. Бундан ташқари, Агентлик Яшил иқлим жамғармаси каби халқаро ва миллий ҳамкорлар билан биргаликда молиялаштириш тизимини фаол сафарбар этади.
Агентлик 2017 йилда қабул қилинган янги иқлим стратегияси доирасида Париж битимига тўлиқ мос келадиган халқаро банкка айланиш мажбуриятини олди. Шунга мувофиқ, 2017 йилдан бери иқлимга оид лойиҳалар учун 33,3 миллиард евродан ортиқ маблағ ажратилди. Бу кўрсаткич эса ФТАни иқлимни молиялаштириш бўйича дунёдаги энг етакчи халқаро ташкилотлардан бири сифатидаги мақомини мустаҳкамлайди. Ўзбекистонда амалга оширилаётган ФТА нинг «Чорвачилик соҳасини барқарор ривожлантиришни молиялаштириш» лойиҳаси ҳам айнан мазкур глобал иқлим устуворликларига тўлақонли жавоб беради. Ушбу ташаббус чорвачилик секторида барқарор ва экологик масъулиятли тараққиётни қўллаб-қувватлашга, шу жумладан атроф-муҳитга салбий таъсирни камайтиришга ҳамда хўжаликларнинг иқлимга чидамлилигини оширишга хизмат қилувчи тадбирларни молиялаштиришга қаратилган.
Манба: Франция тараққиёт агентлигининг (AFD) расмий сайти маълумотлари асосида тайёрланди.
